Met de Tekstbegrip-tool genereer je in een paar klikken een tekst voor begrijpend lezen. Je kiest zelf het onderwerp, de tekstsoort, de leeftijd van de leerlingen en het niveau. De tool genereert vervolgens een tekst die je direct kunt gebruiken op het digibord of op papier. Daarnaast kun je er ook een werkblad met vragen bij laten maken.
Wanneer zet je de tool in?
Veel scholen integreren begrijpend lezen in hun lessen en bieden teksten aan die aansluiten bij de thema's waar ze op dat moment mee bezig zijn. Hiervoor is het belangrijk dat leerlingen in aanraking komen met allerlei verschillende soorten teksten en tekstbronnen, denk aan nieuwsartikelen, gedichten of teksten uit boeken. De tool Tekstbegrip is daar een mooie aanvulling op.
Het vinden van een passende tekst die specifiek aansluit bij het thema waar jullie op dat moment mee bezig zijn, en op het juiste niveau kost vaak veel tijd. Met Tekstbegrip genereer je snel een tekst die aansluit bij een thema, de actualiteit of de interesses van je groep.
Genereer een tekst
Om een tekst te genereren open je eerst de Tekstbegrip-tool vanuit de toolbox op het bord of de bibliotheek van Gynzy (bij Taal & Nederlands). Daarna vul je het formulier in met de volgende gegevens:
1. Onderwerp (verplicht). Vul in waar de tekst over moet gaan. Bijvoorbeeld "Alpaca's", "Het schoolreisje naar het speelbos" of "Rembrandt van Rijn".
2. Tekstsoort. Kies tussen verhalend en informatief. Een verhalende tekst is een verhaal met een inleiding, kern en slot. Een informatieve tekst is een feitelijke tekst met tussenkopjes, bedoeld om de lezer iets te leren of uit te leggen.
3. Leeftijd. Selecteer de leeftijd van je leerlingen (6 t/m 12 jaar).
4. Niveau. Kies een leesniveau van 1 t/m 3. Zie hieronder wat de niveaus betekenen.
5. Toelichting (optioneel). Leg je onderwerp verder uit of geef aan welke informatie of woorden je in de tekst terug wilt zien komen. Met dit veld kun je de tekst heel gericht sturen. Denk bijvoorbeeld aan:
Specifieke woorden die in de tekst moeten voorkomen, zoals spellingwoorden of nieuwe woordenschat.
Inhoudelijke sturing, zoals "Leg uit wat eb en vloed zijn en hoe dat werkt op het strand".
Een verhaallijn, zoals "Groep 6 gaat op schoolreis naar het speelbos. In het bos bouwen ze samen grote hutten."
6. Klik daarna op 'Genereer je tekst'.
📝 Opmerking. De teksten worden gegenereerd met AI. Controleer de tekst daarom altijd voordat je deze inzet in de les. Bij informatieve teksten is het extra belangrijk om te checken of de feiten kloppen.
Wat betekenen de niveaus?
De drie niveaus bepalen de moeilijkheidsgraad van de tekst. Ze sluiten aan bij de AVI-leesniveaus en houden rekening met de leeftijd die je hebt geselecteerd.
Niveau 1: korte, overzichtelijke zinnen met eenvoudige opbouw en woordgebruik. De teksten zijn korter.
Niveau 2: iets langere teksten met meer afwisseling in zinsstructuur en woordkeuze.
Niveau 3: langere, rijkere teksten met gevarieerde zinnen en complexere woorden. Bij verhalende teksten kan de verhaallijn ook complexer zijn.
Het niveau combineert altijd met de leeftijd die je selecteert. Een tekst op niveau 1 voor een leerling van 6 jaar is dus eenvoudiger dan een tekst op niveau 1 voor een leerling van 10 jaar.
Gebruik de tekst
Na het genereren verschijnt de tekst op het bord. Je kunt de tekst direct klassikaal bespreken met je leerlingen. Onder de tekst vind je drie knoppen:
1. Aanpassen. Klik hierop om de tekst aan te passen. Je krijgt de volgende opties:
Tekst aanpassen: bewerk de tekst direct. Je kunt woorden, zinnen of hele alinea's wijzigen.
Genereer opnieuw: laat een nieuwe tekst genereren met dezelfde invoer.
Invoer bewerken: ga terug naar het formulier om het onderwerp, de tekstsoort, de leeftijd, het niveau of de toelichting aan te passen.
Kopieer tekst: kopieer de tekst naar je klembord.
2. Werkblad genereren. Genereer vragen bij de tekst. Zie het volgende kopje voor meer informatie.
3. Printen. Print de tekst direct uit voor je leerlingen.
Genereer vragen bij de tekst
Klik op 'Werkblad genereren' om vragen bij de tekst te laten maken. Standaard worden er 10 vragen gegenereerd.
In het vragenoverzicht zie je aan de linkerkant alle vragen en aan de rechterkant de geselecteerde vraag met de bijbehorende antwoorden. Bij elke vraag kun je:
De vraagtekst aanpassen.
De antwoorden bewerken.
Het juiste antwoord wijzigen.
Het vraagtype veranderen (meerkeuze of open).
De vraag verwijderen.
De vraag kopiëren.
De volgorde van vragen wijzigen door ze te verslepen.
Wil je meer vragen? Klik op 'Vragen genereren' om extra vragen te laten maken. Je kunt ook handmatig een vraag toevoegen via '+ Vraag toevoegen'. Hier kies je uit meerkeuze, open vraag of een tussenkopje (handig om vragen te groeperen).
Gebruik de knoppen 'Terug naar de tekst' om terug te gaan naar de tekst, of 'Opslaan' om je werkblad op te slaan. Via de knop 'Printen' print je het werkblad met vragen uit voor je leerlingen.
Handige tips
Spellingcategorie verwerken. Als je met een spellingcategorie bezig bent, zet dan in de toelichting iets als "Gebruik in iedere alinea drie woorden met ou/au." Zo integreer je spelling en begrijpend lezen in één les.
Woordenschat oefenen. Gebruik de toelichting om nieuwe woorden in de tekst te verwerken, bijvoorbeeld "ravijn, aanwijzing en geheimzinnig". Leerlingen zien de woorden meteen in context.
Woordsoorten oefenen. Vraag de tool om in elke zin een bijvoeglijk naamwoord te gebruiken. Leerlingen markeren vervolgens de bijvoeglijke naamwoorden en zien zo beter hoe zinnen zijn opgebouwd.
Signaalwoorden laten opvallen. Zet in de toelichting "Maak deze woorden dikgedrukt: omdat, dus, bijvoorbeeld." Zo oefen je tekststructuur en leesstrategieën.
Eigen tekst gebruiken. Wil je vragen laten genereren bij een tekst die je zelf hebt? Dat kan. Genereer eerst een tekst, klik op 'Aanpassen' > 'Tekst aanpassen' en vervang de tekst door je eigen tekst. Klik daarna op 'Werkblad genereren'. De vragen worden gebaseerd op de tekst die op het scherm staat.